درمان دائمی خر و پف

خروپف یک وضعیت ناراحت کننده و آزاردهنده است که ممکن است بر زندگی شخصی و سلامت فرد تاثیر بگذارد. این مشکل به دلایل مختلفی مانند چاقی، آلرژی، سرماخوردگی، آناتومی دهان و سینوس‌ها، تغییرات ساختاری در دهان و غیره رخ می‌دهد. خروپف در افراد در هر سنی حتی در کودکان دیده می‌شود و با افزایش سن افزایش پیدا می‌کند. اینکه علت خروپف چیست و چگونه می‌توان آن را درمان کرد، موضوعی است که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌دهیم.

خروپف چیست؟

خروپف (Snoring) صدای ناخوشایندی است که در طول شب و در زمان خواب شنیده می‌شود. این مشکل زمانی اتفاق می‌افتد که بافت‌های بالای راه هوایی به یکدیگر ساییده شده و مرتعش می‌شوند. خروپف معمولاً یک مشکل رایج است که معمولاً در افراد میانسال و مسن دیده می‌شود. افرادی که خروپف می‌کنند اغلب کیفیت خواب پایین، بیدار شدن مکرر از خواب، احساس خفگی، ضعف در طول روز یا تغییرات شخصیتی را تجربه می‌کنند.

خروپف گاهی اوقات می‌تواند منجر به یک بیماری جدی به نام آپنه انسدادی خواب (OSA) شود. آپنه انسدادی خواب با انسداد کامل یا جزئی راه هوایی فوقانی در هنگام خواب مشخص می‌شود. انجام اقدامات ساده در سبک زندگی مانند کاهش وزن و ترک سیگار و الکل می‌توانند پاسخی برای جلوگیری از خروپف طبیعی باشند. به طور کلی، بسیاری از مردم خروپف می‌کنند، اما فقط برخی از افراد آپنه انسدادی خواب دارند.

علت خروپف

ممکن است بپرسید: «خروپف از چیست؟» باید بگوییم که خروپف در اثر ارتعاش بافت‌های پوشاننده مجاری هوایی فوقانی ایجاد می‌شود. خروپف در اکثر افراد به دلیل عوامل متعددی رخ می‌دهد که هر کدام نقشی در روند این مشکل دارند. شل شدن عضلات باعث می‌شود که دیواره‌های راه هوایی فوقانی باریک شوند و ارتعاش ایجاد کنند. هنگام خوابیدن به پشت، زبان ممکن است دوباره به گلو بیفتد و به خروپف کمک کند.

انسداد بینی به دلیل شرایطی مانند آلرژی بینی یا تغییر شکل تیغه بینی (بخش غضروفی بین دو طرف بینی) می‌توانند باعث جریان ضعیف هوای بینی و تنفس دهانی شوند و خروپف را بدتر کنند. انحراف تیغه بینی، هیپرتروفی شاخک، آدنوئید و لوزه‌های بزرگ، پولیپ بینی، کام نرم بلند و زبان حجیم می‌توانند راه هوایی را باریک کنند و منجر به خروپف شوند. به طور کلی، دلایل مختلفی می‌توانند منجر به خروپف شوند. عوامل دیگر مربوط به اینکه خروپف به چه دلیل است عبارتند از:

• چاقی (افراد چاق بافت‌های اضافی در پشت گلو دارند که باعث باریک کردن راه‌های هوایی آنها می‌شود).
• سردی
• آلرژی
• مصرف الکل
• آناتومی دهان و سینوس‌های هوایی (کام نرم بلند شامل لوزه‌های بزرگ، آدنوئید یا زبان بزرگ)
• وضعیت خواب (هنگام خوابیدن به پشت، خروپف معمولاً مکرر و با صدای بلند شنیده می‌شود)
• نداشتن خواب کافی (باعث شل شدن بیشتر گلو و در نتیجه خروپف شود)

نکته: تعداد کمی از مردم متوجه نمی‌شوند که در طول خواب خروپف می‌کنند. این مشکل اغلب در زمانی تشخیص داده می‌شود که فردی در کنار شما خوابیده باشد، وگرنه امکان تشخیص آن توسط خودتان صفر درصد است!

علائم خروپف

برخی از علائم مرتبط با خروپف عبارتند از:

• ارتعاشات صدایی، صدای غرش، خرخر یا غرغر بلند
• داشتن گلوی خشک و دردناک بعد از بیدار شدن
• احساس خستگی در طول روز
• کم خوابی و متعاقب آن سردرد و نوسانات خلقی
• خروپف و تنگی نفس (برای چند ثانیه هنگام خواب تنفس آنها قطع می‌شود)

همچنین ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشد که نشانه وجود یک بیماری یا مشکل زمینه‌ای است. این نشانه‌های عبارتند از:

• فشار خون بالا
• خواب همراه با بی‌قرار
• درد قفسه سینه، خفگی و نفس نفس زدن در شب
• کم توجهی، عملکرد ضعیف در مدرسه یا مشکلات رفتاری در کودکان

عوامل خطر خروپف

عوامل دیگری که می‌توانند بر وضعیت خروپف تأثیر بگذارند عبارتند از:

• ژنتیک: استعداد ژنتیکی منجر به ناهنجاری‌های صورت و فک می‌شود که خروپف ارثی را ایجاد می‌کنند.
• چاقی: تجمع بیش از حد چربی در راه هوایی فوقانی می‌تواند باریک شدن آناتومیک شود.
• افزایش سن: افزایش سن باعث از بین رفتن بافت عضلانی راه هوایی فوقانی می‌شود.
• جنسیت: مردان بیشتر احتمال دارد خروپف کنند.
• ریفلاکس اسید معده: احتقان گلو به دلیل ریفلاکس اسید معده (سوزش سر دل) رخ می‌دهد.
• مصرف دارو: خروپف خفیف یا متناوب ممکن است در نتیجه مصرف داروهایی مانند آرام بخش‌ها برای کمک به خواب باشد.
• سیگار کشیدن و نوشیدن الکل: الکل و سیگار باعث شل شدن عضلات راه هوایی فوقانی می‌شوند.

تشخیص خروپف

برای افرادی که به طور مداوم و هر شب خروپف می‌کنند، متخصص گوش و حلق و بینی یک ارزیابی بالینی جامع شامل ارزیابی آندوسکوپی راه هوایی فوقانی برای تعیین یک برنامه درمانی مناسب انجام می‌دهد. پزشک برای تشخیص این مشکل به بررسی قلب، فشار خون، دهان، گلو و بینی می‌پردازد. سپس الگو خواب را با استفاده از پلی سومنوگرام که الگوهای خواب را مطالعه می‌کند، ارزیابی کنند. این مطالعه به آنها کمک می‌کند تا فعالیت امواج مغزی، ضربان قلب و سطح اکسیژن، حرکات هنگام خواب مانند تغییر وضعیت و الگوهای تنفس، توقف تنفس یا نفس نفس زدن را درک کنند.

پزشک متخصص ممکن است آزمایش تصویربرداری با استفاده از روش‌هایی مانند سی ‌تی ‌اسکن، MRI یا اشعه ایکس برای بررسی بیشتر انجام شوند. پزشک از تست خروپف نیز استفاده می‌کند. تست خروپف بررسی چرخه خواب در طول شب که با استفاده از دستگاه‌های مخصوص که برای ارزیابی ضربان قلب، تنفس و فعالیت مغز انجام می‌شود. در نهایت، اگر خروپف شدید دارید، پزشک ممکن است برای ارزیابی کامل مشکل، شما به مرکز اختلالات خواب ارجاع دهد.

درمان خروپف

درمان موثر تقریباً برای همه بیماران در دسترس است. روند درمان نیاز به رویکردی چند رشته‌ای و منطقی دارد و به گزینه‌های پزشکی و جراحی تقسیم می‌شود. انتخاب روش درمان به شرایط شما بستگی دارد. رویکرد «مرحله‌ای» اغلب استفاده می‌شود که ابتدا شامل درمان پزشکی و سپس بررسی جراحی می‌شود. راه‌های درمان خروپف به شرح زیر هستند:

درمان محافظه کارانه

درمان محافظه کارانه شامل حذف عوامل خارجی است که ممکن است در خروپف نقش داشته باشند. این شرایط عبارتند از:

• کاهش وزن
• اجتناب از مصرف الکل یا سایر داروها

درمان احتقان بینی با دارو

از آنجایی که انسداد بینی باعث افزایش دفعات خروپف و اختلال در تنفس در هنگام خواب می‌شود، داروهای خوراکی تجویز شده یا توصیه شده توسط پزشک برای کمک به تنفس از طریق بینی در طول خواب در دسترس هستند. CPAP بینی (فشار مثبت مداوم راه هوایی) می‌تواند هوای تحت فشار را از طریق ماسک بینی به راه هوایی فوقانی برساند و راه هوایی فوقانی را باز نگه دارد. CPAP معمولاً برای خروپف تجویز نمی‌شود مگر اینکه آپنه همراه آن باشد. برای درمان خروپف نیز از وسایل دندانپزشکی که فک را در حالت بیرون زدگی در جلو نگه می‌دارند در هنگام خواب استفاده می‌شود.

درمان خروپف با جراحی

روش‌های جراحی برای درمان خروپف ممکن است شامل عمل بینی، جراحی کام، فک، زبان یا گردن بسته به محل بافت‌هایی باشد که به خروپف منجر می‌شوند. بیشتر درمان‌ها روی کام نرم (بافت نرم در پشت سقف دهان) انجام خواهند شد، زیرا این محل شایع‌ترین موقعیت خروپف است. جراحی کام نرم در 80 تا 90 درصد موارد موثر است، اما بعد از عمل به مدت 7 تا 10 روز با درد همراه است.

برخی شرایط بینی می‌توانند باعث خروپف شوند و نیاز به ارزیابی توسط جراح گوش، حلق و بینی (ENT) دارند. برخی از افرادی که خروپف می‌کنند، بافت زیاد مانند لوزه‌های بزرگ، کام بلند و زبان حجیم خواهند داشت. برداشتن چنین بافت‌هایی به کاهش خروپف کمک می‌کنند. راه های درمانی خروپف با جراحی عبارتند از:

جراحی بینی

انسداد راه هوایی بینی ناشی از بافت‌های استخوانی، غضروفی یا بزرگ شده می‌تواند در تنفس بینی در هنگام خواب اختلال ایجاد کند. راه هوایی باز بینی تنفس طبیعی را برقرار می‌کند و تنفس دهانی را به حداقل می‌رساند. تنفس دهانی در افراد با آپنه خواب باعث بدتر شدن راه هوایی خلفی و عقب رفتن زبان می‌شود. ایجاد یک راه هوایی باز بینی می‌تواند تحمل و انطباق CPAP را بهبود بخشد. تکنیک‌های اصلی شامل صاف کردن سپتوم، توربینکتومی و بازسازی دریچه بینی هستند.

جراحی کام

جراحی کام یکی از درمان‌های خروپف است که ساختارهای غیرطبیعی در سطح کام شامل لوزه‌های بزرگ، مخاط جانبی حلق اضافی، کام نرم ضخیم و بلند و عضلات ستون لوزه خلفی و مخاط هیپرتروفی شده است. همه اینها به یک راه هوایی باریک در سطح کام کمک می‌کنند. می‌توان از روش سنتی UPPP و انواع مختلفی از آن استفاده کرد. اکثر جراحان از UPPP سنتی به نفع تکنیک‌های اصلاح‌ شده و فلپ‌های جراحی مانند فلپ uvulo papatatal و فلپ uvulo papatatal extension اجتناب کرده‌اند، زیرا این‌ها عوارض کمتری دارند و میزان موفقیتشان بالاست.

جراحی هیپوفارنکس و پایه زبان

در مقایسه با سطح بینی و اوروفارنکس، انسداد در سطح هیپوفارنکس (پایه زبان) موضوع بسیار پیچیده‌ای است، زیرا بافت بزرگ پایه زبان به راحتی در طول خواب به عقب می‌رود. انسداد در این سطح ممکن است از طریق تراکئوتومی یا با افزایش اندازه راه هوایی برای ایجاد فضای بیشتر برای زبان یا کاهش اندازه زبان دور شود. ممکن است هر دو تکنیک بافت نرم و تکنیک‌های اسکلتی مورد نیاز باشند.

کار بافت نرم شامل برداشتن قسمت میانی زبان (گلوسکتومی متوسط، لینگوال پلاستی یا کاهش حجمی با فرکانس رادیویی) است. تکنیک‌های پیشرفت اسکلتی می‌توانند اندازه راه هوایی و کشش روی زبان را افزایش دهند، به طوری که حتی اگر زبان در طول خواب به عقب بیفتد، راه هوایی را مسدود نکند. این روش شامل استئوتومی فک پایین ساژیتال تحتانی و پروسیجرهای ژنیوگلوسوس و هیوئید است.

جراحی پیشرفته فک بالا

جراحی پیشرفت فک بالا روشی تهاجمی‌تر است که معمولاً برای زمانی که جراحی محافظه کارانه‌تر با شکست مواجه می‌شود انجام خواهد شد. این شامل حرکت رو به جلو فک پایین و وسط صورت است و به زبان فضای بیشتری می‌دهد، راه هوایی را بیشتر باز می‌کند و کشش بیشتری را روی پایه زبان ایجاد می‌کند. استفاده از مراحل بافت نرم و مراحل اسکلتی برای بازسازی راه هوایی فوقانی تضمین می‌کند که محافظه کارانه‌ترین درمان ارائه می‌شود و امکان جراحی غیر ضروری کاهش می‌یابد.

تراکئوستومی

تراکئوستومی شامل ایجاد یک سوراخ در نای، دور زدن مستقیم انسداد راه هوایی فوقانی است. این روش جراحی باز در افراد مبتلا به انسداد زبان مقاوم به درمان و در افراد چاق با شرایط پزشکی خاص استفاده می‌شود. اگرچه میزان موفقیت 100 درصد است، این گزینه معمولا توسط بیماران به دلیل قرار دادن یک لوله در ناحیه گردن پذیرفته نمی‌شود و با معرفی CPAP به ندرت از آن استفاده می‌شود.

درمان خروپف در خانه

درمان‌های خانگی زیر می‌توانند به مدیریت خروپف کمک کنند:

روغن نعناع

این روغن خواص ضد التهابی دارد و ممکن است به پاکسازی بینی و مجاری تنفسی شما کمک کند تا خروپف و علائم خفیف مربوط به آپنه خواب را به حداقل برسانید. این روغن را قورت ندهید و فقط غرغره کنید. همچنین استنشاق بخار روغن نعناع که در آب داغ مخلوط شده است نیز موثر خواهد بود. استفاده از این روغن را می‌توان تا حصول نتیجه مطلوب انجام داد.

روغن اکالیپتوس

این اسانس توانایی تجزیه مخاط انباشته شده در دستگاه تنفسی و سینوس‌ها را دارد؛ بنابراین، پاکسازی سینوس‌ها و راه‌های هوایی مفید است و به تنفس راحت‌تر کمک می‌کند. روغن اکالیپتوس را با آب داغ مخلوط کرده و بخار آن استنشاق کنید. همچنین مقدار از آن را غرغره تا اثربخشی خود را نشان دهد.

فلفل سیاه

فلفل سیاه به باز کردن انسداد بینی کمک می‌کند که این موضوع دلیل اصلی خروپف محسوب می‌شود. به مقدار مساوی فلفل سیاه، هل، زیره و دارچین را با هم مخلوط کرده و به صورت پودر ریز خرد کنید. استشمام این پودر چند بار در روز ممکن است به تسکین خروپف کمک کند. این مخلوط را قورت ندهید و تنها باید از طریق مجاری بینی استشمام کنید.

زنیان

زنیان در رفع گرفتگی بینی در هنگام استنشاق به ویژه به صورت بخار فواید زیادی دارد. مصرف بخار آب با استفاده از آب زنیان ممکن است به شما کمک کند تا از خروپف ناشی از احتقان بینی خلاص شوید. مقداری دانه زنیان بردارید و له کنید. این دانه‌های له شده را در پارچه‌ای بسته نگه دارید و آنها را بو کنید. همچنین می‌توانید زنیان را به آب جوش اضافه کنید و بخار آن را قبل از رفتن به رختخواب استنشاق کنید.

درمان‌های دیگر خروپف

از دیگر درمان‌های خروپف می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییر وضعیت خوابیدن: بالا نگه داشتن سر در هنگام خواب ممکن است اثر جاذبه را بر گلو از بین ببرد که به تنفس آسان و تسکین خروپف کمک می‌کند. خوابیدن به پهلو نیز می‌تواند به جلوگیری از خروپف منجر شود.
• استفاده از یک دستگاه ضد خروپف دهان: این دستگاه کمک می‌کند تا فک پایین و زبان خود را در هنگام خواب به جلو بیاورید. همچنین باعث می‌شود فک خود را در موقعیت مناسب نگه دارید تا هوا به خوبی جریان یابد.
• پاک کردن انسداد بینی: استفاده از ضد احتقان بینی یا نوارهای بینی می‌توانند تنفس را در هنگام خواب راحت کنند. اگر گرفتگی بینی دارید، این پاک کننده مجرای بینی را باز نگه می‌دارد، بنابراین از خروپف جلوگیری خواهد کرد.
• نگهداری از اتاق خواب مرطوب: اگر هوای اتاق خواب خشک است، غشای بینی و گلو شما ممکن است تحریک شده و لرزش داشته باشد و باعث خروپف شود. از این رو، استفاده از دستگاه رطوبت ساز یکی از روش‌های کاهش خروپف خواهد بود.

برخی از تغییرات در سبک زندگی که می‌تواند از خروپف جلوگیری کند عبارتند از:

• ترک سیگار
• کاهش وزن
• پرهیز از مصرف الکل و داروهای آرام بخش و خواب آور، زیرا ماهیچه‌های گلو را شل کرده و مانع تنفس می‌شوند.
• قبل از رفتن به رختخواب مراقب آنچه مصرف می‌کنید باشید. خوردن مقدار زیادی غذا یا مصرف غذاهای چرب و تند می‌توانند خروپف را بدتر کند.
• ورزش منظم

کلام آخر

خروپف زمانی اتفاق می‌افتد که راه هوایی در طول خواب باریک یا تا حدی مسدود شده و باعث ارتعاش بافت‌های گلو ‌شود. علل شایع شامل احتقان بینی، شل شدن عضلات گلو، اضافه وزن، مصرف الکل و وضعیت خواب هستند. خروپف می‌تواند الگوهای خواب را مختل کند و منجر به خستگی در طول روز و کاهش عملکرد شناختی شود. در برخی موارد، این مشکل می‌تواند نشانه‌ای از آپنه خواب باشد. به طور کلی، بررسی علت خروپف مزمن برای بهبود کیفیت خواب و سلامت کلی شما ضروری است. با انتخاب بهترین پزشک گوش، حلق و بینی می‌توانید مشکل خود را به کلی حل کنید.

سوالات متداول درباره خروپف